Ποιο είναι το πιο απρόβλεπτο μάθημα των Πανελλαδικών;

Η Φυσική, με διαφορά, τουλάχιστον ανάμεσα στα επτά βασικά μαθήματα των ΓΕΛ (Γενικών Λυκείων) που εξετάσαμε. Με βάση τα δημοσιευμένα στατιστικά των Πανελλαδικών 2022-2026, ο μέσος όρος της Φυσικής κινήθηκε σε εύρος 3,82 μονάδων στην κλίμακα 0-20 μέσα στην πενταετία, δηλαδή η καλύτερη χρονιά απείχε 3,82 μονάδες από τη χειρότερη. Το δεύτερο πιο ασταθές μάθημα είναι η Οικονομία, με εύρος 2,29 μονάδες. Κανένα άλλο από τα επτά δεν φτάνει καν εκεί. Στην άλλη άκρη, η Νεοελληνική Γλώσσα είναι το πιο σταθερό μάθημα: εύρος μόλις 0,81 μονάδες.

Πώς μετράμε το «απρόβλεπτο»;

Απλά. Πήραμε τον μέσο όρο της γραπτής βαθμολογίας κάθε μαθήματος για κάθε χρονιά από το 2022 έως το 2026, σε κλίμακα 0-20, από τα δημοσιευμένα στατιστικά του aeitei.gr για τα ημερήσια Γενικά Λύκεια. Στη σύγκριση μπήκαν τα επτά μαθήματα για τα οποία είχαμε πλήρη, επαληθευμένη σειρά και στις πέντε χρονιές: Νεοελληνική Γλώσσα, Μαθηματικά Θετικών Σπουδών, Φυσική, Χημεία, Βιολογία, Αρχαία Ελληνικά και Οικονομία (ΑΟΘ).

Τα στοιχεία είναι ανά επιστημονικό πεδίο, δηλαδή ανά ομάδα σχολών που στοχεύει ο υποψήφιος. Κάθε μάθημα μετρήθηκε στους υποψηφίους του πεδίου του: τα Αρχαία στο 1ο, η Βιολογία στο 3ο, η ΑΟΘ στο 4ο, ενώ η Φυσική, η Χημεία και τα Μαθηματικά στο 2ο, των Θετικών Σπουδών. Για τα κοινά μαθήματα, όπως η Νεοελληνική Γλώσσα, κρατήσαμε επίσης τα στοιχεία των Θετικών Σπουδών. Το ζητούμενο είναι κάθε σειρά να μετράει το ίδιο σύνολο υποψηφίων από χρονιά σε χρονιά, όχι το ίδιο κοινό σε όλα τα μαθήματα.

Αν δεις αλλού τον μέσο όρο για όλη τη χώρα, δηλαδή όλα τα πεδία μαζί, μπορεί να διαφέρει από τους δικούς μας μέσους όρους έως 0,1 μονάδα περίπου, επειδή μετράει άλλο σύνολο υποψηφίων. Για το 2021 η πηγή δεν δίνει στοιχεία ανά μάθημα, γι' αυτό η σειρά ξεκινά το 2022.

Μετά υπολογίσαμε για κάθε μάθημα το εύρος πενταετίας, δηλαδή πόσο απέχει η χρονιά με τον υψηλότερο μέσο όρο από τη χρονιά με τον χαμηλότερο. Όσο μεγαλύτερο το εύρος, τόσο λιγότερο μπορείς να προβλέψεις τι θα σου τύχει.

Τι έκανε η Φυσική μέσα σε πέντε χρονιές;

Ό,τι ήθελε. Δες τους μέσους όρους στη σειρά: 10,85 το 2022, 11,14 το 2023, βουτιά στο 9,65 το 2024, 10,72 το 2025 και άλμα στο 13,47 το 2026.

Το 2024 και το 2026 είναι δύο διαφορετικοί κόσμοι. Το 2024 μόνο το 7,83% των υποψηφίων έγραψε άριστα, δηλαδή από 18 έως 20, ενώ πάνω από τους μισούς (54,92%) έγραψαν κάτω από τη βάση, δηλαδή κάτω από 10. Το 2026 η εικόνα αντιστράφηκε: 31,84% έγραψαν άριστα και 28,49% έμειναν κάτω από τη βάση. Ίδιο μάθημα, εντελώς άλλη εικόνα βαθμολογιών.

Πόσο πιο σταθερά είναι τα Μαθηματικά;

Τα Μαθηματικά Θετικών Σπουδών κινήθηκαν πολύ πιο ήρεμα: 11,69 το 2022, 12,81 το 2023, 12,11 το 2024, 12,47 το 2025 και 13,35 το 2026. Εύρος 1,66 μονάδες, δηλαδή λιγότερο από το μισό της Φυσικής. Ανεβοκατεβαίνουν και αυτά, αλλά μέσα σε λογικά όρια. Η Νεοελληνική Γλώσσα είναι ακόμα πιο ήρεμη: πέντε χρονιές, όλες ανάμεσα στο 13,20 και το 14,01.

Ποια μαθήματα ανεβοκατεβαίνουν περισσότερο;

Η πλήρης κατάταξη με το εύρος πενταετίας κάθε μαθήματος, από το πιο ασταθές στο πιο σταθερό:

• Φυσική: 3,82 μονάδες
• Οικονομία (ΑΟΘ, δηλαδή Αρχές Οικονομικής Θεωρίας), το μάθημα του 4ου πεδίου: 2,29
• Μαθηματικά Θετικών Σπουδών: 1,66
• Αρχαία Ελληνικά: 1,54
• Χημεία: 1,40
• Βιολογία: 1,07
• Νεοελληνική Γλώσσα: 0,81

Τι σημαίνει αυτό για τη δική σου προετοιμασία;

Ένα πράγμα: μην ποντάρεις στη χρονιά. Κανείς δεν ξέρει αν οι επόμενες Πανελλαδικές θα είναι βατές ή δύσκολες, και τα νούμερα δείχνουν ότι ειδικά στη Φυσική η επόμενη χρονιά μπορεί να μοιάζει με οτιδήποτε. Όποιος διάβασε το 2024 περιμένοντας «εύκολη Φυσική», επειδή οι δύο προηγούμενες χρονιές είχαν μέσο όρο πάνω από τη βάση, βρέθηκε μπροστά στη χρονιά με τον χαμηλότερο μέσο όρο της πενταετίας.

Η μόνη στρατηγική που δουλεύει είναι να προετοιμάζεσαι για τη δύσκολη εκδοχή. Αν έρθουν βατά θέματα, γράφεις άριστα. Αν έρθουν δύσκολα, είσαι από αυτούς που ξεχωρίζουν. Δεν χρειάζεται άγχος, χρειάζεται πλάνο που δεν εξαρτάται από την τύχη: όλη η ύλη, και ασκήσεις σε επίπεδο δυσκολίας πάνω από αυτό που ελπίζεις να πέσει.

Έτσι έχουμε στήσει τα μαθήματα Μαθηματικών και Φυσικής Γ Λυκείου στο Didactics: σε ετοιμάζουν για τη δύσκολη χρονιά, ώστε η εύκολη να είναι απλώς ευχάριστη έκπληξη. Καλή επιτυχία.